Niewidzialność wspólnej reguły
Poznawcza przezroczystość występuje tam, gdzie określony sposób rozumienia sytuacji przestaje być rozpoznawany jako interpretacja. Wspólnota powtarza go bez uzasadnień, ponieważ każde kolejne potwierdzenie wydaje się dowodem jego naturalności. Dopiero cudze pytanie odsłania regułę, która wcześniej była niewidoczna.
Taki układ nie jest koniecznie zgodny. Społeczna domyślność może utrzymywać milczenie pomiędzy rozbieżnymi intencjami, a pozorna koherencja bierze się z braku okazji do ich zderzenia. Rezonans codziennych zachowań nie przesądza więc o istnieniu wspólnego przekonania.
Koszt ujawnienia
Kiedy reguła staje się przedmiotem opisu, traci część swojej dotychczasowej sprawności. Uczestnicy muszą teraz uzasadniać to, co wcześniej wykonywali bez namysłu. Równocześnie ujawnia się różnica pomiędzy nawykiem a decyzją. Nie oznacza to upadku wspólnoty, lecz przejście do innej postaci koordynacji.
Decentralizacja poznawcza zaczyna się w chwili, gdy żadna interpretacja nie może już występować jako bezspornie naturalna. Wtedy możliwa staje się rekalibracja lokalnych znaczeń bez ustanawiania jednego obowiązującego środka. Koszt zmiany ponoszą zwłaszcza te relacje, które dotąd korzystały z niewidzialności własnych warunków.